หลักการและเหตุผล

1.          ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกภาคส่วนของสังคม ทั้งภาครัฐ ภาคการเงิน ภาคสาธารณสุข และภาคธุรกิจเอกชน การนำ AI ไปประยุกต์ใช้งานอย่างแพร่หลายได้ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมหาศาลทั้งในด้านประสิทธิภาพการดำเนินงาน การลดต้นทุน และการสร้างนวัตกรรมบริการใหม่ อย่างไรก็ตาม ควบคู่กับโอกาสดังกล่าว ยังมีความเสี่ยงและความท้าทายที่ต้องได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ ทั้งในมิติของความเป็นธรรม ความโปร่งใส การคุ้มครองสิทธิของบุคคล ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ และผลกระทบทางสังคมในวงกว้าง ซึ่งปัจจุบันทั้งในระดับสากลและในประเทศไทยได้มีการพัฒนากรอบกฎหมาย มาตรฐาน และแนวปฏิบัติด้าน AI อย่างต่อเนื่อง อาทิ EU AI Act ของสหภาพยุโรป กรอบมาตรฐาน OECD กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) กฎหมายความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ รวมถึงแนวปฏิบัติของหน่วยงานกำกับดูแลของประเทศไทย เช่น สพธอ. ธปท. กลต. และ คปภ. สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงความเร่งด่วนและความสำคัญของการพัฒนาศักยภาพบุคลากรในองค์กรให้มีความรู้และทักษะในการกำกับดูแล AI อย่างมีความรับผิดชอบ
2.          สมาคมนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ ได้ตระหนักถึงความสำคัญดังกล่าว จึงได้กำหนดจัด "หลักสูตร AI Governance and Risk Management การกำกับดูแลและการบริหารความเสี่ยงด้านปัญญาประดิษฐ์” ที่ครอบคลุมทั้งมิติด้านการวางโครงสร้างการกำกับดูแล AI ในองค์กร การประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดสากล เช่น COSO Framework เพื่อการควบคุมภายในและการตรวจสอบ AI กรอบกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง การประเมินผลกระทบและบริหารความเสี่ยง ธรรมาภิบาลข้อมูลและการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว ตลอดจนการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของระบบ AI
3.          หลักสูตรนี้ได้รับการออกแบบให้เหมาะสมกับผู้บริหาร คณะกรรมการองค์กร ผู้ตรวจสอบภายใน นักกฎหมาย และบุคลากรที่มีหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติงานและบริหารความเสี่ยงในองค์กร โดยเน้นการ บูรณาการทั้งทฤษฎีและกรณีศึกษาจริงจากวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิที่มีประสบการณ์ตรงในแวดวงกฎหมาย ธุรกิจ และเทคโนโลยี เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทขององค์กรแต่ละแห่งโดยหลักสูตรดังกล่าวจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการเสริมสร้างขีดความสามารถขององค์กรในการกำกับดูแล AI อย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส เป็นธรรม และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล พร้อมรับมือกับความเสี่ยงและความท้าทายที่เกิดจากการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในยุคดิจิทัล

สมาคมนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ (ชื่อเดิม สมาคมรัฐศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการส่งเสริมความรู้ทางวิชาการและการอบรม ได้ตระหนักถึงความจำเป็นดังกล่าว จึงกำหนดจัดอบรมหลักสูตร AI Governance and Risk Management การกำกับดูแลและการบริหารความเสี่ยงด้านปัญญาประดิษฐ์ ระหว่างวันที่ 6 - 7 สิงหาคม 2569 เวลา 09.00 – 16.00 น. รวม 2 วัน ณ โรงแรมไอบิส สไตล์ กรุงเทพ รัชดา (MRT ห้วยขวาง) กลุ่มเป้าหมายผู้อบรม ได้แก่ ผู้บริหาร คณะกรรมการองค์กร ผู้ตรวจสอบภายใน นักกฎหมาย และบุคลากรที่มีหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติงานและบริหารความเสี่ยงในองค์กร

วัตถุประสงค์

หลักสูตรมุ่งเน้นให้ผู้บริหารและบุคลากรในองค์กรมีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการทำงานของ AI และสามารถกำกับดูแลความเสี่ยงในมิติต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื้อหาหลักสูตรแบ่งออกเป็น 6 Module ดังนี้

Module 1 Establishing the AI Governance Structure การวางโครงสร้างการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์ในองค์กร ผู้เข้ารับการอบรมจะได้เรียนรู้วิธีการกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของคณะกรรมการบริษัท ผู้บริหารระดับสูงและทีมงาน AI รวมถึงแนวทางการออกแบบโครงสร้างองค์กร และครอบคลุมการกำหนดนโยบายการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ ซึ่งต้องคำนึงถึงความเป็นธรรม ความโปร่งใส และความน่าเชื่อถือของระบบ

Module 2 AI Governance Framework การประยุกต์ใช้กรอบแนวคิด COSO เพื่อการควบคุมภายใน การจัดการความเสี่ยง และการตรวจสอบปัญญาประดิษฐ์ เนื้อหาอบรมเป็นการนำหลักการ COSO Internal Control Framework ซึ่งเป็นแนวคิดสากลด้านการควบคุมภายในและการบริหารความเสี่ยงองค์กร มาประยุกต์ใช้กับการกำกับดูแล AI โดยเฉพาะ ได้แก่ สภาพแวดล้อมการควบคุม การประเมินความเสี่ยง กิจกรรมการควบคุม สารสนเทศและการสื่อสาร และการติดตามผล เพื่อแนวทางสำหรับผู้ตรวจสอบภายในในการนำ COSO ไปใช้ตรวจสอบระบบ AI ขององค์กร

Module 3 AI Laws and Standards กรอบกฎหมายและมาตรฐานสากลด้านปัญญาประดิษฐ์ เนื้อหาอบรมเกี่ยวกับกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับ AI กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) กฎหมายความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ แนวปฏิบัติของหน่วยงานกำกับดูแลของประเทศไทย เช่น สพธอ. ธปท. กลต. คปภ. หลักการร่างกฎหมาย AI ของประเทศไทย กฎหมายต่างประเทศ เช่น EU AI Act กรอบมาตรฐานสากลด้านปัญญาประดิษฐ์ เช่น OECD ความเสี่ยงด้านกฎหมายที่เกิดจากการใช้งาน AI และตัวอย่างคดีความที่เกี่ยวข้องกับ AI ในต่างประเทศ

Module 4 AI Impact Assessment and Risk Management การประเมินผลกระทบและการบริหารความเสี่ยงด้านปัญญาประดิษฐ์ ด้วยเหตุที่การนำ AI ไปใช้งานในองค์กรโดยไม่มีกระบวนการประเมินและการบริหารความเสี่ยงที่เพียงพออาจนำมาซึ่งความเสียหายทั้งต่อบุคคล องค์กร และสังคม โมดูลนี้จึงมุ่งเสริมสร้างทักษะการประเมินและการบริหารความเสี่ยง AI อย่างเป็นระบบ เนื้อหาครอบคลุมกระบวนการ AI Impact Assessment ตั้งแต่การประเมินผลกระทบก่อนนำระบบไปใช้จนถึงการติดตามผลหลังการใช้งาน และการบริหารความเสี่ยงและแนวทางการจัดการความเสี่ยงด้านปัญญาประดิษฐ์ที่มีประสิทธิภาพ

Module 5 AI Data Governance and Privacy ธรรมาภิบาลข้อมูลปัญญาประดิษฐ์และความเป็นส่วนตัว เนื้อหาอบรมมีทั้งมิติของการจัดการข้อมูลและการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวในบริบทของ AI ผู้เข้าอบรมจะได้เรียนรู้การวาง Data Governance Framework ที่ครอบคลุมการกำหนดแนวปฏิบัติและกระบวนการ ในการบริหารจัดการข้อมูล เช่น การเก็บรวบรวม การจำแนกประเภท การใช้ประโยชน์ การกำหนดสิทธิการเข้าถึง ฯลฯ พร้อมทำความเข้าใจความท้าทายด้านความเป็นส่วนตัวที่เกิดจาก AI เช่น การนำข้อมูลส่วนบุคคลไปฝึก Machine Learning การจดจำใบหน้า การสร้างโปรไฟล์บุคคล ฯลฯ นอกจากนี้ยังครอบคลุมหลักการและแนวปฏิบัติสากล เช่น Privacy by Design , Privacy by default , Data Minimization ที่เกี่ยวข้องกับ AI รวมถึงหลักกฎหมาย PDPA ที่เกี่ยวข้องกับประยุกต์ใช้ AI ในองค์กร

Module 6 AI Security & AI Risk การรักษาความมั่นคงปลอดภัยและการประเมินความเสี่ยงของปัญญาประดิษฐ์ เนื้อหาเกี่ยวกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ในยุค AI (AI-Specific Threats) การจำแนกประเภทความเสี่ยง AI กระบวนการประเมินความเสี่ยง AI (AI Risk Management Framework) ขั้นตอนการจัดการความเสี่ยงที่เป็นมาตรฐานสากล การวางแผน AI Incident Response และมาตรการป้องกันและแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practices) เพื่อให้องค์กรสามารถรับมือเมื่อเกิดเหตุการณ์ภัยคุกคามเกิดขึ้น